Start / Canvas & afwerken
Praktisch & handig
Schilderen op nummer canvas: kiezen, spannen en afwerken
Het schilderen op nummer canvas is de basis van je hele werk: hoe beter de ondergrond, hoe mooier het eindresultaat. Toch zit er behoorlijk verschil tussen een opgerold canvas en een exemplaar dat al op een frame zit, en als je dat eenmaal doorhebt, voorkom je teleurstellingen. Op deze pagina lees je welk type canvas bij jou past, hoe je kreukels uit een opgerold doek krijgt en spant, en hoe je je schilderij netjes vernist en inlijst.
Canvas op frame of opgerold canvas?
Als je een set koopt, kom je twee soorten tegen. Het eerste schilderen op nummer canvas zit al strak gespannen op een houten frame (een spieraam) en is meteen klaar voor gebruik. Het tweede komt opgerold in een koker of plat verpakt en moet je zelf nog vlak maken en eventueel opspannen. Beide hebben hun voor- en nadelen, en welke het beste bij je past hangt vooral af van hoeveel werk je voor- of achteraf wilt steken.
| Aspect | Op frame gespannen | Opgerold canvas |
|---|---|---|
| Klaar voor gebruik | Direct, geen voorbereiding | Eerst plat maken en eventueel spannen |
| Schilderervaring | Stevige, vlakke ondergrond | Werkt los wat soepeler op tafel |
| Verzending & opslag | Neemt meer ruimte in | Compact in een koker |
| Afwerken & ophangen | Hangen kan vrijwel meteen | Zelf inlijsten of opspannen nodig |
| Geschikt voor | Wie snel wil starten | Wie het niet erg vindt zelf te klussen |
Kort gezegd: wil je zo min mogelijk gedoe, kies dan een set met een schilderen op nummer canvas dat al op frame zit. Vind je het juist prettig om los op tafel te werken of wil je later zelf de afmeting van je lijst bepalen, dan is een opgerold canvas een prima keuze. Twijfel je nog welke set je koopt, lees dan eerst onze koopgids met tips over kwaliteit en formaat.
Let op de canvasdikte. Goedkopere doeken zijn soms dun en doorschijnend, waardoor de genummerde lijnen na het schilderen nog vaag zichtbaar blijven. Een wat steviger, dichter geweven canvas dekt beter en voelt prettiger onder je penseel.
Kreukels eruit: je canvas strijken en spannen
Een opgerold schilderen op nummer canvas heeft bijna altijd kreukels of een natuurlijke krul van het oprollen. Op een hobbelig oppervlak schilderen is vervelend, want de verf hoopt zich op in de plooien. Gelukkig krijg je het doek met een paar handige stappen weer mooi vlak. Werk rustig en met beleid, want te veel hitte kan de voorbedrukte afbeelding beschadigen.
Rol het doek voorzichtig de andere kant op (met de bedrukte zijde naar buiten) en laat het zo een paar uur of een nacht liggen. Vaak haalt dit de ergste krul er al uit zonder hitte.
Leg het canvas met de bedrukte kant naar beneden op een schone, vlakke ondergrond met een dunne doek ertussen. Strijk met een lauw tot matig warm strijkijzer (zonder stoom) aan de achterzijde de kreukels weg.
Leg na het strijken een paar zware boeken op het doek terwijl het afkoelt. Zo zet het canvas zich vlak en blijft het netjes liggen.
Wil je het stevig maken, koop dan een houten spieraam op maat. Leg het frame op de achterkant van het doek, vouw de randen om en niet ze vast, beginnend in het midden van elke zijde en dan naar de hoeken toe.
Trek het canvas tijdens het nieten licht en gelijkmatig strak, zodat er geen golven in komen. Werk de hoeken netjes als een ingepakt cadeau en je hebt een professioneel ogend resultaat.
Heb je het doek liever plat tijdens het schilderen en pas daarna ingelijst? Dat kan prima. Plak het tijdelijk met wat schilderstape op een vlakke plaat zodat het niet schuift. Ben je nog niet begonnen met schilderen zelf, lees dan eerst onze rustige uitleg over schilderen op nummer voor beginners, zodat je weet in welke volgorde je het beste te werk gaat.
Afwerken, vernissen en inlijsten
Je schilderij is af, en dat verdient een mooie afwerking. Een laag vernis beschermt de verf tegen stof, vuil en uitbleken, en geeft het werk direct een verzorgde uitstraling. Wacht wel tot alle verf volledig droog is, meestal minstens 24 uur, voordat je begint met vernissen.
Bij vernis kies je grofweg tussen mat en glans. Matte vernis geeft een rustige, ingetogen look zonder reflecties, ideaal voor landschappen en portretten die je niet te glimmend wilt. Glansvernis maakt kleuren dieper en levendiger en laat details extra spreken, maar weerkaatst wel meer licht. Er bestaat ook een tussenvorm, satijn of zijdeglans, die het beste van beide combineert. Breng de vernis dun en gelijkmatig aan met een breed, zacht penseel, in één richting, en laat goed drogen.
Test je vernis altijd eerst op een klein, onopvallend hoekje. Zo zie je hoe mat of glanzend het uitpakt voordat je het hele schilderij behandelt.
Voor het inlijsten kun je twee kanten op. Zit je canvas op een spieraam, dan kun je het zonder lijst ophangen voor een moderne, strakke look, of kiezen voor een zogeheten baklijst die net iets ruimte om het doek laat. Werk je met een plat canvas, dan past het in een standaardlijst, eventueel met een passe-partout eromheen voor een galerijgevoel. Kies een lijstkleur die rust geeft en niet concurreert met je schilderij: neutraal hout, zwart of wit doen het bijna altijd goed.
Met de juiste afwerking gaat je werk jaren mee en hangt het er net zo fris bij als op de dag dat je de laatste vakjes invulde. Wil je daarna een nieuwe uitdaging? Bekijk de koopgids voor je volgende set, of begin eens met diamond painting als afwisseling op het penseelwerk.
Veelgestelde vragen
Moet ik een opgerold canvas altijd opspannen?
Nee, opspannen is optioneel. Je kunt een plat gemaakt canvas ook gewoon op tafel beschilderen en het daarna in een standaardlijst stoppen. Opspannen op een spieraam is vooral handig als je het lijstvrij wilt ophangen voor een strakke uitstraling.
Is vernis echt nodig?
Het is niet verplicht, maar wel aan te raden. Vernis beschermt de verf tegen stof, vingerafdrukken en uitbleken door licht, en geeft het schilderij een egale, verzorgde afwerking. Zeker als je het werk op een zichtbare plek ophangt, is een laagje vernis de moeite waard.
Kan ik kreukels met stoom verwijderen?
Liever niet rechtstreeks. Strijk droog op lage temperatuur aan de achterkant met een doek ertussen, of laat het canvas omgekeerd opgerold uithangen. Te veel hitte of stoom op de bedrukte voorkant kan de afbeelding beschadigen.
Welke vernis past het best bij een portret?
Voor portretten en landschappen kiezen veel mensen mat of satijn, omdat dit reflecties beperkt en het werk rustig oogt. Wil je kleuren juist extra laten knallen, dan geeft glansvernis meer diepte. Test altijd eerst op een hoekje.